Nihai Kullanımı Yeterince Kullanabiliyor Muyuz?

Nihai kullanım, bir eşyanın üretiminde kullanılması amacıyla ithalatı yapılan ürünün tabi olacağı hükümler olarak tanımlanabilmektedir. Gümrük Kanunu’nda Bakanlar Kurulu tarafından belirlenen, nihai kullanımı nedeniyle indirimli veya sıfır vergi oranı uygulamasına tabi eşyanın, öngörülen amaçlarla kullanılması halinde gümrük vergisinin alınmayacağı veya normalde uygulanan gümrük vergisi oranından daha düşük vergi oranının uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.

Nihai Kullanıma Tabi Tutulacak Eşyanın Belirlenmesi

İthalat Rejim Kararı’nın 9’uncu maddesinde ise, ithalatta uygulanacak gümrük vergisi oranları ile ödenecek toplu konut fonunu gösterir listelerin Karar ekinde yer aldığı ve bu kapsamdaki eşyaya ait gümrük vergileri ile toplu konut fonlarının listelerde gösterildiği belirtilmiştir. (I) sayılı liste kapsamı eşyadan, (VII) sayılı listede GTİP ve tanımları belirtilen eşyaların, listenin “Üretimi Gerçekleştirilecek Nihai Ürün” sütununda gösterilen ürünlerin imalinde kullanılması amacıyla ithal edilmesi halinde gümrük vergileri karşısında gösterilen oranda uygulanacağı ve gümrük mevzuatının nihai kullanıma ilişkin hükümlerine tabi olacağı belirtilmiştir.

Nihai kullanıma tabi olan eşyalar Kararın eki listelerde dipnot sütununda (a) ifadesi belirtilmek suretiyle gösterilmiştir.

Nihai Kullanım Uygulanmayacak Durumlar

Nihai kullanım hükümlerinin uygulanmasında, eşyanın öngörülen amaçlarla kullanılması ve Kararın eki listelerde söz konusu durumun belirtilmiş olması gerekmektedir.

Bununla birlikte, nihai kullanıma tabi tutulacak eşyanın; Avrupa Birliğinde serbest dolaşımda olması, diğer tercihli tarife uygulamalarına konu olması, Kanun ile gümrük vergisinden muaf veya Bakanlar Kurulu Kararı ile indirimli vergi uygulamasına tabi tutulması hallerinde, bu eşyanın tabi olduğu gümrük vergisinin uygulanabilecek vergi ile aynı veya yüksek olması durumunda söz konusu eşyaya 89.08 tarife pozisyonunda yer alan ‘sökülecek gemilerle, suda yüzen sökülecek diğer araçlar’ hariç nihai kullanım hükümleri uygulanmayacaktır.

Ayrıca, dahilde işleme rejimi şartlı muafiyet sistemi kapsamında getirilen eşya için, Gümrük Kanunu’nun 194’üncü maddesi (Telafi Edici Vergi’ye ilişkin hükümler) uyarınca bir gümrük yükümlülüğü doğması hali hariç nihai kullanım hükümleri yine uygulanmayacaktır.

Nihai Kullanımda Başvuru, İzin, Teminat ve Devir

Serbest dolaşıma girecek eşyanın nihai kullanımı nedeniyle indirimli veya sıfır vergi oranı uygulanması talepleri Türkiye Gümrük Bölgesinde yerleşik kişilerce, bilgisayar veri işleme tekniği yoluyla eşyanın serbest dolaşıma gireceği yetkili gümrük idaresine yapılır ve talebin uygun görülmesi halinde, ilgili gümrük idaresi tarafından indirimli veya sıfır vergi oranı uygulamasına izin verilir.

Nihai kullanım izni, eşyayı kendileri nihai kullanıma tabi tutacak ithalatçılara veya eşyayı nihai kullanıma tabi tutacak firmalara devretmek suretiyle ithal eden ithalatçılara verilir.

Nihai kullanım kapsamı eşya gümrük idaresinin izniyle bir izin hak sahibinden başka bir izin hak sahibine de devredilebilir.

Ek olarak, nihai kullanım kapsamı eşya, izin belgesinde yapılacak işlem ve işlemi yapacak firma bilgilerinin detaylı olarak belirtilmesi kaydıyla ve gümrük idaresinin izniyle, ara işleme tabi tutulmak ya da nihai kullanıma tahsis edilmek üzere başka bir firmaya gönderilebilir. Bu durumda sorumluluk izin hak sahibine ait olacaktır.

Nihai kullanım izninin yerinde kullanılmasının denetimi ve vergilerin tahsilinin güven altına alınması amacıyla, nihai kullanım nedeniyle indirimli veya sıfır vergi oranı ile eşyaya isabet eden vergi oranı arasındaki fark kadar Gümrük Kanunu’nun 202’nci maddesi çerçevesinde teminat alınacaktır.

Genel çerçeve olarak nihai kullanım hükümleri yukarıda anlatıldığı şekliyle olmakla birlikte, nihai kullanım kapsamında ithalat yapılabilme durumunun yükümlülerce, İthalat Rejim Kararı eki listeler, ithalat ve üretim operasyonları dikkate alınmak suretiyle irdelenmesi, şartların varlığı halinde ise nihai kullanım imkanlarından yararlanılması finansal avantaj sağlanabilmesi açısından önem teşkil etmektedir.