Dahilde İşleme Rejimi Çerçevesinde Yapılan İhracatlarda Döviz Dönüşüm Desteği Mümkün Mü?

TCMB tarafından yayınlanan “Firmaların Yurt Dışı Kaynaklı Dövizlerinin Türk Lirasına Dönüşümünün Desteklenmesi Hakkında Tebliğe İlişkin Uygulama Talimatı” 01.10.2026 tarihi itibariyle yürürlüğe girmiştir.

Bilindiği üzere; döviz dönüşüm desteği, firmaların yurt dışı kaynaklı döviz gelirlerini Türk lirasına dönüştürmelerini teşvik etmek ve TCMB rezervlerini güçlendirmek amacıyla 2023 yılı ocak ayında uygulamaya konulmuş, uygulamanın ilk döneminde dönüştürülen dövizin Türk lirası karşılığının yüzde 2’si tutarında destek sağlanırken, bu oran 2025 yılı mayıs ayında geçici olarak yüzde 3’e çıkarılmış ve güncel durumda bu oranın şayet yeni bir uzatma kararı alınmaz ise 31 Ocak 2027 tarihine kadar uygulanması hüküm altına alınmıştır.

Bununla birlikte; geçtiğimiz ağustos ayında yapılan düzenlemeyle Merkez Bankasının firmalara yönelik döviz dönüşüm desteğinde daha esnek ve sade uygulama şartları getirilirken, desteği daha kapsayıcı ve katma değeri esas alan bir yapıya kavuşturmak amacıyla 1 Ekim 2026 tarihinde yürürlüğe giren birtakım düzenlemeler yapılmıştır.

​Döviz Dönüşüm Desteği Sağlanmasında Dahilde İşleme Rejimi

​İlgili Talimatın “Döviz dönüşüm desteği sağlanması”başlığı altında düzenlenen 5’inci maddesinde döviz dönüşüm desteğinin sağlanmasına ilişkin hususlara yer verilmiştir.

​Bu doğrultuda, Dahilde İşleme Rejimi kapsamında yapılan işlemlerde döviz dönüşüm desteğinin hangi şartlarda yerine getirilebileceğine ilişkin hususlara da yer verilmiştir.

Dahilde İşleme Rejimi çerçevesinde gerçekleştirilecek ihracat işlemlerinde dikkat edilmesi gereken ilk husus ihracat işlemine konu bedelsiz ithalatın varlığının kontrol edilmesidir.

Dahilde İşleme Rejimi kapsamında gerçekleştirilen ihracat işlemlerine ilişkin döviz dönüşüm desteği ödemelerinde; aracı bankalar tarafından, ihracat işlemine konu bedelsiz ithalatın varlığı gümrük beyannameleri ile bu beyannamelere esas teşkil eden belgeler üzerinden kontrol edilmesi gerekmektedir.

Bu kapsamda, döviz dönüşüm desteğine esas döviz satış tutarının hesaplanmasında, ihracat bedelinden bedelsiz ithalat tutarının düşülmesi suretiyle bulunan tutar esas alınmaktadır.

Bununla birlikte, bedelsiz ithalat tutarının ihracat bedeline eşit veya ihracat bedelinden fazla olması halinde döviz dönüşüm desteği ödenmeyecektir.

Nihai olarak; Dahilde İşleme Rejimi çerçevesinde yapılan ihracatlara ilişkin olarak döviz dönüşüm desteği sağlanması mümkün olup, söz konusu desteğin ihracatın tamamına uygulanıp uygulanmaması noktasındaki hususlar bedelsiz ithalatın varlığı sorgulanarak yerine getirilecektir.

Bedelsiz İthalat Tutarı İçin Destek Alınması Durumunda Müeyyide

Bedelsiz ithalat tutarını da kapsayacak şekilde Merkez Bankasına gerçekleştirilen döviz satışları için bu satışları yapan firmalara Uygulama Talimatının “Gerçeğe aykırı beyan ve usulsüz kullanım” başlığı altında düzenlenen 8’inci maddesi hükümleri uygulanacaktır.

Firmaların döviz dönüşüm desteğinden usulsüz, amaca aykırı veya gerçeğe aykırı bilgi ve belge sunularak faydalandığının tespiti halinde; ödenen döviz dönüşüm desteği tutarları, Merkez Bankasının ilan ettiği en yüksek gecelik borç verme faiz oranı üzerinden hesaplanacak faiz ile doğacak Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi tutarları eklenerek elde edilecek toplam tutar, aracı bankalarca firmalardan tahsil edilip Merkez Bankasına aktarılacaktır.

Usulsüzlüğü tespit edilen firmaların, hesaplanan tutarın firma tarafından aracı bankaya ödendiği tarihten itibaren döviz dönüşüm desteği talepleri ile Merkez Bankası kaynaklı kredi başvuruları ve kullanım talepleri, ilk tespitte 1 yıl, sonraki tespitlerde 3 yıl boyunca kabul edilmeyecektir.