Gümrük İşlemleri Kapsamında Eşya Satışı ve Hizmet Bedelinin Türk Lirası Olarak Ödenmesi

Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2008-32/34)’de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Tebliğ No: 2022-32/66) Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.

Yayımlanan Tebliğ ile “Döviz Cinsinden ve Dövize Endeksli Sözleşmeler” başlığı altında düzenlenen 8’inci maddesinde değişiklik yapılmıştır.

Değişiklik sonrasında, Türkiye’de yerleşik kişilerin kendi aralarında akdedecekleri sözleşme bedellerinin ve bu sözleşmelere dayalı olarak diğer ödeme yükümlülüklerinin ne şekilde düzenleneceği ve ödemelerin hangi para birimi üzerinden ödeneceği belirlenmiştir.

Buna göre, hizmet sözleşmelerine ilişkin olarak;

Türkiye’de yerleşik kişilerin kendi aralarında akdedecekleri; istisnaları haricinde kalan danışmanlık, aracılık ve taşımacılık dâhil hizmet sözleşmeleri, sözleşme bedeli ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülükleri döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştıramazlar.

Hizmet sözleşmeleri kapsamındaki söz konusu istisnalar,

a) Türkiye Cumhuriyeti Devleti ile vatandaşlık bağı bulunmayan kişilerin taraf oldukları hizmet sözleşmeleri,

b) İhracat, transit ticaret, ihracat sayılan satış ve teslimler ile döviz kazandırıcı hizmet ve faaliyetler kapsamında yapılan hizmet sözleşmeleri,

c) Türkiye’de yerleşik kişilerin yurtdışında gerçekleştirecekleri faaliyetler kapsamında yapılan hizmet sözleşmeleri,

ç) Türkiye’de yerleşik kişilerin kendi aralarında akdedecekleri; Türkiye’de başlayıp yurtdışında sonlanan, yurtdışında başlayıp Türkiye’de sonlanan veya yurt dışında başlayıp yurtdışında sonlanan hizmet sözleşmeleri,

d) Türkiye’de yerleşik kişilerin Kültür ve Turizm Bakanlığından belgeli konaklama tesislerinde akdedeceği konaklama hizmet sözleşmeleri,

Olarak belirlenmiştir.

Diğer bir husus olarak, Türkiye’de yerleşik kişilerin kendi aralarında akdedecekleri; taşıt satış sözleşmeleri dışında kalan menkul satış sözleşmelerinde sözleşme bedelini ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülüklerinin döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırmaları mümkün olmakla birlikte, sözleşme konusu ödeme yükümlülüklerinin Türk parası cinsinden yerine getirilmesi ve kabul edilmesi zorunlu hale getirilmiştir.

Görüleceği üzere; istisnaları mevcut olmakla birlikte hizmet sözleşmeleri ile menkul eşya satışı kapsamındaki ödemelerin Türk parası cinsinden ödenmesi ve kabulü zorunlu hale getirilmiştir.

Antrepodaki eşya devri, ihraç kayıtlı satış gibi menkul eşya satışına konu işlemler ile liman ve geçici depolama yerlerinde yapılan yerel masraflar kapsamındaki ödemelerin yukarıda açıklanan hususlar çerçevesinde yapılması gerekmektedir.