Mücbir Sebep Nedeniyle Eşyanın Kaybında Dahilde İşleme Rejimi Taahhüt Hesabının Kapatılması

Dahilde işleme izin belgesi/izni kapsamında ihracı taahhüt edilen işlem görmüş ürünün elde edilmesinde kullanılan ve serbest dolaşımda bulunmayan hammadde, yardımcı madde, yarı mamul, mamul ile değişmemiş eşya, ambalaj ve işletme malzemesinin, Türkiye Gümrük Bölgesinde (serbest bölgeler hariç) yerleşik firmalarca, ticaret politikası önlemlerine tabi tutulmaksızın, vergisi teminata bağlanmak suretiyle bedelli ve/veya bedelsiz ithal edilmesi ve ihracat taahhüdünün gerçekleşmesini müteakip, alınan teminatın iade edilmesi olarak gerçekleşen Şartlı Muafiyet Sistemi’nde, elde olmayan mücbir sebep ile fevkalade haller kapsamında ihracat taahhüdünün ne şekilde yerine getirileceği ya da ihracatın gerçekleştirilemeyecek olması halinde taahhütlere ilişkin hususların ne olacağına dair durumlar yazımızın konusunu oluşturmaktadır.

2006/12 sayılı Tebliğ’de mücbir sebep ile fevkalade haller;

-Deprem, sel, don, fırtına, kasırga vb. tabii afetler ve yangın,

-Ülkemiz veya ithalatçı ülkede; devletçe konulan yasaklar, harp ve abluka hali veya genel salgın hastalık,

-Yükümlü firmanın faaliyetinin kamu otoritelerince kısıtlanması, durdurulması veya firmaya el konulması,

-Yükümlü firmanın iflası veya konkordato ilan etmiş olması ya da firma hakkında iflasın ertelenmesi kararı verilmiş olması,

-Şahıs firmalarında firma sahibinin ölümü,

-Grev ve lokavt,

Olarak belirtilmiştir.

Mücbir sebep ve fevkalade hallerin varlığında gerekli bilgi ve belgelerle birlikte başvuru yapılması halinde ek süre verilmesi mümkündür.

Bununla birlikte, deprem, sel, don, fırtına, kasırga vb. tabii afetler ve yangın gibi mücbir sebep ile fevkalade haller nedeniyle;

Belge/izin kapsamında ithal edilen eşyanın yerine konulamayacak şekilde telef veya kaybı durumunda, bu telef veya kayba dair delil tespiti işlemi talep olunan mahkemece, diğer taraflarla birlikte belge için Bakanlığa ve yine gümrük yükümlülüğü açısından ilgili gümrük idaresine; izin için ise ilgili gümrük idaresine tebligat yapılması ertesinde, mevcut duruma ilişkin mahkeme tarafından yapılan delil tespitinin tevsik edilmesi halinde,

1) Bu ithalata tekabül eden ihracatın gerçekleştirilmesi aranmaksızın ihracat taahhüdünün kapatılarak ithalata ilişkin teminatın iade edilmesi,

2) İhracat taahhüdünün tamamlanması için telef olan veya kaybolan miktar kadar yeni ithalata izin verilmesi,

Seçenekli olarak mümkündür.

Belge/izin sahibi firmanın üretim tesisinin kullanılamaz hale gelmesi durumunda, bu duruma dair delil tespiti işlemi talep olunan mahkemece, diğer taraflarla birlikte belge için Bakanlığa; izin için de ilgili gümrük idaresine tebligat yapılması ertesinde, mevcut duruma ilişkin mahkeme tarafından yapılan delil tespitinin tevsik edilmesi halinde, belge/izin kapsamında ithal edilen eşyanın bütün hak ve mükellefiyetleri ile birlikte, dahilde işleme rejiminden yararlanma koşullarına sahip başka bir firmaya, gümrük gözetimi ve denetimi altında (belge için Bakanlığın uygun görüşü alındıktan sonra) devredilmesi mümkündür.

Yukarıda yer verilen durumlardaki belge sahibi firmaların,

Belge aslı, ilgili eşyanın yerine konulamayacak şekilde telef veya kaybını gösteren ve mezkûr bentte belirtilen esaslar çerçevesinde mevcut duruma ilişkin mahkeme tarafından yapılan delil tespitini tevsik eden belgeler ile birlikte;

Belge aslı, üretim tesisinin kullanılamaz hale geldiğini gösteren ve mezkûr bentte belirtilen esaslar çerçevesinde mevcut duruma ilişkin mahkeme tarafından yapılan delil tespitini tevsik eden belgeler, devir yapılacak firmanın belge aslı ve iki firma arasında yapılan protokol ile birlikte,

Bakanlığa (İhracat Genel Müdürlüğü) müracaat etmeleri gerekmektedir.

Bu durumdaki izin sahibi firmaların ise,

İzne ilişkin ithalat beyannamesi bilgisi, ilgili eşyanın yerine konulamayacak şekilde telef veya kaybını gösteren ve mevcut duruma ilişkin mahkeme tarafından yapılan delil tespitini tevsik eden belgeler ile birlikte;

İzne ilişkin ithalat beyannamesi bilgisi, üretim tesisinin kullanılamaz hale geldiğini gösteren ve mevcut duruma ilişkin mahkeme tarafından yapılan delil tespitini tevsik eden belgeler, devir yapılacak izne ilişkin ithalat beyannamesi bilgisi ve iki firma arasında yapılan protokol ile birlikte,

İlgili gümrük idaresine müracaat etmeleri gerekmektedir.

Firmaların mücbir sebep ile fevkalade hallerden yararlanabilmesi için;

a) Dahilde işleme izin belgesi ile ilgili olarak, en geç belge süresi sonundan itibaren 3 (üç) ay içerisinde elektronik ortamda Bakanlığa,

b) Dahilde işleme izni ile ilgili olarak, izne ilişkin ithalat beyannamesi bilgisi, tevsik edici bilgi ve belgelerle birlikte en geç izin süresi sonundan itibaren 2 (iki) ay içerisinde ilgili gümrük idaresine,

Müracaat etmeleri gerekir.

Süresinde yapılmayan müracaatlar değerlendirmeye alınmayacaktır.